Các Cấp Độ An Toàn (S1, S2, S3) Trên Đồng Hồ Áp Suất WIKA Theo Chuẩn EN 837-1
Thứ năm, ngày 27 tháng mười một năm 2025
Trong các ngành công nghiệp nguy hiểm như Hóa chất, Dầu khí hay Lò hơi, việc chọn đồng hồ đo áp suất không chỉ dựa trên dải đo hay vật liệu, mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn. Trên mặt các loại đồng hồ đo áp suất WIKA chính hãng, bạn thường thấy các ký hiệu nhỏ như S1 hoặc S3 nằm trong vòng tròn.
Vậy các ký hiệu này có ý nghĩa gì? Bài viết này của C&T (cti.com.vn) sẽ giải thích chi tiết tiêu chuẩn Châu Âu EN 837-1 quy định về các phiên bản an toàn (Safety versions) của đồng hồ áp suất.
1. Tại Sao Phải Phân Chia Cấp Độ An Toàn?
Khi ống Bourdon bên trong đồng hồ bị vỡ do quá áp (overpressure) hoặc mỏi vật liệu, áp suất cao sẽ giải phóng đột ngột vào bên trong vỏ đồng hồ. Nếu không có cơ chế thoát áp an toàn, mặt kính phía trước có thể phát nổ, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho kỹ thuật viên đang đứng quan sát.
Tiêu chuẩn DIN EN 837-1 chia đồng hồ áp suất thành các cấp độ an toàn để giảm thiểu rủi ro này:
- S1: Phiên bản có thiết bị xả áp (Blow-out device).
- S2: Phiên bản an toàn cao (Safety pattern) - ít phổ biến hơn.
- S3: Phiên bản an toàn tuyệt đối (Solid Front Safety pattern) - có vách ngăn cứng.
2. Chi Tiết Các Cấp Độ An Toàn Của WIKA
Cấp độ S1: Blow-out Device (Thiết bị xả áp)
Đây là cấp độ an toàn tiêu chuẩn cho hầu hết các dòng đồng hồ áp suất công nghiệp thông dụng.
- Cấu tạo: Đồng hồ được trang bị một nút xả áp (blow-out plug/valve) thường nằm ở phía trên đỉnh hoặc mặt sau lưng vỏ.
- Cơ chế: Khi ống Bourdon bị vỡ, áp suất sẽ đẩy nút này bung ra, giúp khí thoát ra ngoài, ngăn vỏ đồng hồ bị nổ tung.
- Dòng WIKA phổ biến: WIKA 111.10, WIKA 213.53 (Bourdon tube), WIKA 232.50.
- Khuyến nghị: Dùng cho các ứng dụng thông thường, áp suất không quá cao, môi chất không quá độc hại.
Cấp độ S2: Safety Pattern (Không có vách ngăn cứng)
Loại này có nắp lưng có thể bung ra hoàn toàn (blow-out back) (kích thước nắp lưng lớn hơn loại S1) nhưng KHÔNG có vách ngăn cứng giữa mặt số và bộ phận đo. Tại Việt Nam, dòng này ít phổ biến hơn S1 và S3.
Cấp độ S3: Solid Front Safety Pattern (Vách ngăn cứng an toàn)
Đây là cấp độ an toàn cao nhất, bắt buộc đối với các ứng dụng nguy hiểm (khí nén cao áp, oxy, hóa chất độc hại).
- Cấu tạo đặc biệt:
- Solid Front (Vách ngăn cứng): Một vách ngăn bằng kim loại vững chắc nằm chắn giữa bộ phận đo (ống Bourdon) và mặt hiển thị (Dial).
- Blow-out Back (Nắp lưng bung toàn phần): Toàn bộ nắp phía sau lưng đồng hồ được thiết kế để bung ra dễ dàng.
- Cơ chế bảo vệ: Nếu ống Bourdon nổ, vách ngăn cứng sẽ chặn áp lực bắn về phía trước (bảo vệ mặt người vận hành). Toàn bộ áp lực sẽ thoát ra phía sau lưng đồng hồ (nơi nắp lưng đã bung ra).
- Dòng WIKA phổ biến: WIKA 232.30, WIKA 233.30.
3. Bảng So Sánh Nhanh S1 vs. S3
| Đặc Điểm | S1 (Tiêu chuẩn) | S3 (An toàn cao - Solid Front) |
|---|---|---|
| Ký hiệu trên mặt số | S1 (hoặc không ghi với các model đời cũ) | S3 (Trong vòng tròn) |
| Cơ chế thoát áp | Nút bung nhỏ (Blow-out plug) | Nắp lưng bung toàn phần (Blow-out back) |
| Bảo vệ mặt trước | Không đảm bảo tuyệt đối | Tuyệt đối (nhờ vách ngăn Solid Front) |
| Model WIKA tiêu biểu | 213.53, 232.50 | 232.30, 233.30 |
| Giá thành | Thấp hơn | Cao hơn |
4. Khi Nào Bắt Buộc Phải Chọn Đồng Hồ WIKA Chuẩn S3?
Theo khuyến cáo của WIKA và các tiêu chuẩn an toàn lao động, bạn nên sử dụng đồng hồ chuẩn S3 (Solid Front) trong các trường hợp sau:
- Môi chất là khí nén hoặc hơi (Compressible media): Do khả năng giãn nở và nổ mạnh hơn chất lỏng.
- Áp suất làm việc cao: Thường được khuyến nghị cho các dải đo > 25 bar đối với khí.
- Môi chất nguy hiểm: Khí Oxy (Oxygen service), Axit, hóa chất ăn mòn, hoặc nhiệt độ cực cao.
- Vị trí lắp đặt: Ngang tầm mắt hoặc gần khu vực có nhiều người qua lại thường xuyên.
5. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Làm sao để biết đồng hồ tôi đang dùng là S1 hay S3?
Bạn hãy nhìn vào mặt số (Dial). Nếu có ký hiệu "S3" trong vòng tròn, đó là loại Solid Front. Ngoài ra, bạn có thể kiểm tra model: WIKA 232.50 thường là S1, còn WIKA 232.30 là S3.
Về ngoại quan, đồng hồ S3 có nắp lưng phía sau lồi ra và có thể dùng tay cạy nhẹ (để kiểm tra độ đàn hồi, nhưng không nên cạy mạnh).
Đồng hồ đo áp suất S3 có lắp đặt khác S1 không?
Có một lưu ý quan trọng: Vì đồng hồ S3 xả áp phía sau lưng, bạn phải chừa khoảng cách giữa lưng đồng hồ và vách tường/bảng tủ (ít nhất 20mm) để nắp lưng có thể bung ra khi gặp sự cố. Nếu lắp sát tường, cơ chế an toàn sẽ bị vô hiệu hóa.
Kết luận: An toàn là ưu tiên hàng đầu trong sản xuất. Việc hiểu rõ các cấp độ S1, S2, S3 giúp bạn chọn đúng thiết bị, bảo vệ tính mạng con người và tài sản nhà máy.
Để được tư vấn chọn model Đồng Hồ Áp Suất WIKA S3 (Solid Front) phù hợp cho dự án, vui lòng liên hệ C&T để nhận hỗ trợ kỹ thuật và báo giá chính hãng.